tinnitus - Qulaqda ses olmasi

Tinnitus – Qulaqda eşidilən monoton səslər

02 Fevral 2020

Tinnituslu bir insan tez-tez “qulaqlarda zəng çalır” eşidir, ancaq səslənmə, tıklama və ya fit çalma səsi də eşidə bilər. Bu hal müvəqqəti də ola bilər və ya xroniki və davamlı ola bilər. Tinnitusun adətən 50 yaşdan sonra baş verir, lakin uşaqlar və yeniyetmələr də bunu hiss edə bilərlər. Ümumi səbəblər həddindən artıq səs-küyə məruz qalma, baş və boyun zədələri və qulaq iltihabıdır. Bəzən bu hal ciddi bir tibbi vəziyyətin olduğunu da göstərə bilər.

Tinnitus nədir?

Tinnitus qulaqlarda səslənən və ya başqa bir səsə deyilir. Bu şüurlu şəkildə bədənin xaricindəki heç bir mənbədən gəlməyən bir səs eşitdiyimiz zaman baş verir. Bu xəstəlik deyil, əsas problemin əlamətidir. Səs-küy ümumiyyətlə subyektivdir, yəni yalnız tinnitusu olan adam eşidə bilər.

Tinnitusun ən çox yayılmış forması isə davamlı, yüksək səsli bir zəngdir. Yüzdə bir insanda bu hal obyektiv ola bilər. Bu o deməkdir ki, səsləri digər insanlar da eşidə bilər. Bu cür səs-küyə, insanın bədənindəki ürək-damar və ya sümük hərəkətləri səbəb ola bilər. Belə hal tibbi təcili yardım əlaməti ola bilər.

Tinnitusun əlamətləri

Tinnitus, eşitməyən, daxili və ya ara verə bilən, bir və ya hər iki qulaqda, aşağı və ya yüksək səsli bir səsdir. Pasiyentlər tərəfindən bu dəyişən səslər fit çalma, çırpıntı, tıklama, səslənmə, səs-küylü, statik, nərilti, səs-küylü, nəbzli, səssiz və ya musiqi kimi təsvir edilmişdir. Səsin həcmi dalğalana bilər. Bu ən çox gecə və ya sakit dövrlərdə nəzərə çarpır. Bəzi pasiyentlərdə bu halın nəticəsində eşitmə itkisi də ola bilər.

Tinnitusun müalicəsi

Bununla bağlı Nevropatoloq Jalə Qarayev açıqlamasında bildirib ki, atılacaq ilk addım tinnitusun əsas səbəbini təyin etməkdir. Daha sonra müalicə metodları haqqında danışmaq olar. Həkim nevroloq onu da qeyd edib ki, bəzən pasiyentlər həkimə getməkdən çəkinib, kiməsə olunmuş müalicənin onlara da edilə biləcəyi düşüncəsilə həmin müalicədən özləri üçün də istifadə edirlər. Ancaq bu çox yalnış üsul və addımdır. Çünki bütün xəstəliklərn müalicəsi fərdi yazılır, həmçinin Tinnitusun da.

Həkim Nevroloq Jalə Qarayeva həmçinin bildirib ki, qulaqda olan səs aşağıda sadaladığım xəstəlik və ya fəsadın əlaməti ola bilər:

  • qulaq infeksiyası üçün təcili qayğı
  • hər hansı bir ototoksik dərmanı dayandırmaq
  • çənə sümüyü və yanaq sümüyü arasındakı oynağa təsir edən hər hansı bir temporomandibulyar eklem (TM) problemini müalicə etmək.

Əgər yuxarıda sadaladıqlarım qulaqda səsin səbəbi olmadıqda məsləhətdir ki, həmin  şəxs tinnitus, yuxusuzluq, narahatlıq, eşitmə çətinliyi, sosial təcrid və depresiyanın təsirləri üçün müalicədən faydalansın. Burada doğru müalicə insanın həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər.

Bəs qulaqda yaranan səsin səbəbləri nədir?

Tinnitusun ən çox görülən səbəbi, daxili qulaqın kokleasındakı kiçik həssas saç hüceyrələrinin zədələnməsi və itkisidir. Bu, insanlar yaşlandıqca baş verir və həddindən artıq yüksək səs-küyə uzun müddət məruz qalma nəticəsində də ola bilər. Eşitmə itkisi tinnitus ilə üst-üstə düşə bilər. Tibbi tədqiqatlar müəyyən səs tezliklərinin həssas itkisinin beynin səsin necə işlənməsində dəyişikliklərə səbəb olduğunu göstərir. Beyin müəyyən bir tezlik ətrafında daha az xarici stimul aldıqca, uyğunlaşmağa və dəyişməyə başlayır.

Aspirin, ibuprofen, müəyyən antibiotiklər və diüretiklər kimi bəzi dərmanlar “ototoksik” ola bilər. Daxili qulağa zərər verir, nəticədə tinnitus meydana gəlir.

Digər mümkün səbəblər isə aşağıdakılardır:

  • baş və boyun xəsarətləri
  • qulaq infeksiyası
  • qulaq boşluğuna toxunan xarici bir cisim və ya qulaqcıq
  • eustachian borusu (orta qulaq) problemləri
  • temporomandibular birgə (TMJ) pozğunluqlar
  • orta qulaq sümüklərinin sərtləşməsi
  • travmatik beyin zədəsi
  • ürək-damar xəstəlikləri
  • diabet

Xarici bir cisim və ya qulaqcıq tinnitusa səbəb olarsa, cismi və ya mumu çıxarmaq tez-tez tinnitusun getməsini təmin edir. Ürək döyüntüsü kimi səslənən tinnitus daha ciddi ola bilər. Bu, qulaq bölgəsində anormal bir böyümə, məsələn bir şiş, damar və arteriya arasındakı anormal bir əlaqə ilə bağlı ola bilər. Bu zaman tibbi müayinəyə ehtiyac duyulur.

 

Nevroloq / Nevropatoloq Dr. Jalə Qarayeva

Nevroloq Dr. Jalə Qarayeva Türkiyə Respublikası Ankara Gazi Xəstəxanasının Nevrologiya kafedrasında ixtisaslaşmışdır. Azərbaycan və Türkiyədə bir sıra konfrans, seminarlarda iştirak etmiş, bir çox sertifikatlarla təltif olunmuşdur. Bir sıra elmi məqalələrin müəllifidir.
Əlaqə telefonu: (050) 363 10 02

Əzələ sıxılması nədir, əlamətləri və səbəbləri

17 Fevral 2020
Əzələ sıxılması nədir? Əzələ sıxılması bir və ya daha çox əzələnizin qəfil və məcburi bir şəkildə daralmasıdır. Bu…

Yuxusuzluq, yuxu pozulmaları

11 Fevral 2020
Yuxusuzluq haqda Yuxusuzluq, yuxuya getməyinizi çətinləşdirə, yuxuda qalmağınıza və ya çox erkən oyanmağınıza və yenidən yuxuya getməyinizə səbəb ola…
Bel ağrısı / Beldə ağrı

Bel ağırısı və onu yaradan səbəblər, risklər

03 Fevral 2020
Bel ağrısı haqqında Bel ağrısı, insanların həkimə getməsi və ya işdən qaçması üçün ən çox görülən səbəblərdən biridir…

Yuxuda beynimizin heyrətamiz sərgüzəştləri

26 Yanvar 2020
Hər gecə yuxu zamanı beynimiz inanılmaz sərgüzəştlərlə qarşılaşır. Biz yuxuda gedərkən, beynimiz şüuru boğaraq onun davranış funksiyalarını kökündən…

Disk protruziyası və onun simptomları

19 Yanvar 2020
Onurğa diskinin protruziyası və ya "kaydırılmış disk" nədir? Onurğa və ya intervertebral disklər ayrıdır və onurğa sütununun onurğaları…