Disk protruziyası və onun simptomları

19 Yanvar 2020

Onurğa diskinin protruziyası və ya “kaydırılmış disk” nədir?

Onurğa və ya intervertebral disklər ayrıdır və onurğa sütununun onurğaları arasında hərəkət etməyə imkan verir. Burada yumşaq bir mərkəz və 26 təbəqədən ibarət divar vardır. Əslində, disk çıxıntısı və ya sürüşmüş disk termini, disk divarının bir hissəsinin zəiflədiyi və yumruq “Nucleus Pulposus” ilə onurğa sümüyünə doğru uzanan bir sıra disk problemləri üçün “əlverişli” bir müddətdir. Normalda disk divarı uzanır (çıxıntıya səbəb olur), lakin yıxılmış disk xaric edilə bilər və ya bir ardıcıllıqla adlandırıldıqda parçadan bir hissə diskdən ayrıla bilər.

Harada rast gəlinir?

Disk protruziyası və ya qabarıqlıq onurğa sütununun boyundan aşağı arxaya qədər uzunluğu boyunca hər yerdə meydana gələ bilər. Vəziyyət boyun (servikal bel), sinə (torakal bel) və ya aşağı arxa (lomber bel) yarana bilər.

Tibbi mütəxəssislər həmişə bu terminologiyadan həm təsvirin, həm də ünsiyyətin dəqiqliyini təmin etmək üçün və yanlış şərh edilməməsi üçün istifadə edirlər.

Bəs disk çıxıntısı diaqnozu necə qoyulur?

Sualı nevroloq Jalə Qarayevaya ünvanladıq. Nevroloq bildirdi ki, ağrının diaqnozunun qeyri-dəqiq olması düzgün diaqnozun qoyulmaması deməkdir. Adi diaqnoz rentgen şüaları, MRT, CAT, Dexa taramaları və EMG-lər (ekstremitələrdə elektrik ötürmə tədqiqatları) kimi müayinələr zamanı aşkar edilir. Əksər xəstələrdə çoxsaylı potensial sinir qıcıqlandırma mənbəyi və ya hətta tarama üzərində sıxılma olur.

İlkin olaraq ağrını qiymətləndirmək üçün ilk xüsusiyyət, inkişaf edən ağrı nümunəsi və onun yeridir. Daha sonra edilməli olan ağrının təkrar olunub olunmamasını təyin etmək, mütləq həkim müayinəsinə getməkdir.

Disk protruziyası  zamanı belin alt hissəsində də ağrı olur .

Aşağı arxa, omba, qasıq və ya ayaq nahiyəsində ağrı olur. Bu da diskdə olan intensivlik zonasındakı qıcıqlanmaya və ya disk qonşu sinirlərin fiziki qıcıqlanmasına səbəb olar. Ağrı dizdən aşağıya yayılan zaman (Sciatica adlanır), disk protrüziyası və ya “sürüşmüş disk” beldəki bir sinirə basdıqda meydana gəlir. Bu, ayağda uyuşmalara ,sancaqlar və iynələr batırmış təsirinin yaranmasına səbəb ola bilər. Bu “ayağın düşməsi” (ayaq barmaqlarını qaldırmaqda çətinlik çəkir) və ya ayaq ilə itələyərkən zəiflik ilə əlaqələndirilə bilər.

Boyunda ağrı varmı?

Boyun ağrısı, baş ağrısı və üzdəki, çiyinlərdə, qollarda və əllərdə disk çıxıntıları və ya “Slipped Disc” boyun sinirlərinə basdıqda yarana bilər. Sıxılma artdıqca üzdə, çiyində, qolda , əldə uyuşma və ya “sancaqlar və iynələr” batırmış təsiri meydana çıxa bilər. Bu da çiyin, dirsək, bilək və ya əl hərəkətlərinin zəifliyi ilə əlaqəli ola bilər. Bu simptomlardan hər hansı biri və ya bunların birləşməsi, yüksək intensivlik zonası ilə və ya disk çıxıntısının, “sürüşmüş disk” olduğunu göstərir.

Sinə və ya qarındakı ağrı varmı?

Sinə, və ya qarın ətrafındakı bir və ya hər iki tərəfin ətrafına yayılan ağrı, bir disk çıxıntısından və ya torakal beldə – qabırğa qəfəsinizin arxasında “sürüşmüş bir disk” nəticəsindəolmasından xəbər verir. Nevroloq Jalə Qarayeva bildirir ki, bu ağrı  normal olaraq dərin nəfəs alma və qarın içi şikayətləri ilə ortaya çıxan ağciyər problemlərindən fərqləndirilməlidir. Sıxılma artdıqca bu, qabırğa qəfəsinin ətrafındakı uyuşmaya və ya “sancaqlar və iynələr “batır effektinə  səbəb ola bilər.Bu da  qarın və ya eyni ərazidə əzələ fəaliyyətinin zəifliyi ilə əlaqələndirilə bilər. Bu simptomlardan hər hansı biri və ya bunların birləşməsi, yüksək intensivlik zonası ilə və ya genişləndirilmədən bir disk çıxıntısının, “sürüşmüş diskin” mövcudluğunu göstərə bilər.

Nevroloq / Nevropatoloq Dr. Jalə Qarayeva

Nevroloq Dr. Jalə Qarayeva Türkiyə Respublikası Ankara Gazi Xəstəxanasının Nevrologiya kafedrasında ixtisaslaşmışdır. Azərbaycan və Türkiyədə bir sıra konfrans, seminarlarda iştirak etmiş, bir çox sertifikatlarla təltif olunmuşdur. Bir sıra elmi məqalələrin müəllifidir.
Əlaqə telefonu: (050) 363 10 02

Əzələ sıxılması nədir, əlamətləri və səbəbləri

17 Fevral 2020
Əzələ sıxılması nədir? Əzələ sıxılması bir və ya daha çox əzələnizin qəfil və məcburi bir şəkildə daralmasıdır. Bu…

Yuxusuzluq, yuxu pozulmaları

11 Fevral 2020
Yuxusuzluq haqda Yuxusuzluq, yuxuya getməyinizi çətinləşdirə, yuxuda qalmağınıza və ya çox erkən oyanmağınıza və yenidən yuxuya getməyinizə səbəb ola…
Bel ağrısı / Beldə ağrı

Bel ağırısı və onu yaradan səbəblər, risklər

03 Fevral 2020
Bel ağrısı haqqında Bel ağrısı, insanların həkimə getməsi və ya işdən qaçması üçün ən çox görülən səbəblərdən biridir…
tinnitus - Qulaqda ses olmasi

Tinnitus – Qulaqda eşidilən monoton səslər

02 Fevral 2020
Tinnituslu bir insan tez-tez "qulaqlarda zəng çalır" eşidir, ancaq səslənmə, tıklama və ya fit çalma səsi də eşidə…

Yuxuda beynimizin heyrətamiz sərgüzəştləri

26 Yanvar 2020
Hər gecə yuxu zamanı beynimiz inanılmaz sərgüzəştlərlə qarşılaşır. Biz yuxuda gedərkən, beynimiz şüuru boğaraq onun davranış funksiyalarını kökündən…